logo zamek malbrok
Muzeum zamkowe
w Malborku
Z kolekcji SierakowskichPomnik HistoriiCiałopalenieOtwarcie wystawy „ Wizerunki zamku i katedry w Kwidzynie od XVI do pocz. XXI wieku”

Wydarzenia / Cenne zabytki - szyszak husarski i oficerski napierśnik na zamku w Kwidzynie

Cenne zabytki - szyszak husarski i oficerski napierśnik na zamku w Kwidzynie

Przez dwa tygodnie, na zamku w Kwidzynie, będzie można oglądać cenne eksponaty – szyszak husarski z przełomu XVII i XVIII w. oraz napierśnik oficera gwardii królewskiej z ok. 1725 r. Oba zabytki zostały zakupione dzięki wsparciu finansowemu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach Programu Kolekcje Muzealne 2018. Po ekspozycji w Kwidzynie, zostaną udostępnione jeszcze na zamku w Sztumie. Po tym czasie na stałe zostaną umieszczone na wystawie militariów w Muzeum Zamkowym w Malborku.

 

Decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pozwala kontynuować program gromadzenia zbiorów w Muzeum Zamkowym w Malborku, w tym wypadku kolekcji militariów. Zakupiony szyszak i napierśnik to rzadkiej urody zabytki, związane z okresem panowania króla Polski Augusta II Mocnego, który w czasie swego panowania kilkakrotnie przebywał na malborskim zamku – mówi dyrektor malborskiego muzeum, Janusz Trupinda. Warto dodać, że przygotowana ekspozycja obu zabytków, najpierw w Malborku, a potem w naszych oddziałach w Kwidzynie i Sztumie, wpisuje się w obchody 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości i została wpisana do wydarzeń Programu Niepodległa – dodaje dyrektor MZM.

 

Ekspozycja zabytków Kwidzynie i Sztumie:

 

Zamek w Kwidzynie, oddział MZM – od 1 do 16 października 2018 r. w godz. 9.00-15.00

Zamek w Sztumie, oddział MZM – od 17 do 28 października 2018 r.

 

Uroczysta prezentacja w Kwidzynie, odbędzie się 9 października 2018 r., o godz. 17.30. Tego dnia odbędzie się również prelekcja, którą wygłosi dr hab. Karol Polejowski pt. „ Królowie Rzeczypospolitej z dynastii saskiej na zamku w Malborku”.

Wstep wolny.

 

Kilka słów o nowych zabytkach.

 

Szyszak husarski z przełomu XVII i XVIII wieku

Szyszak ten jest elementem ochronnym, typowym dla uzbrojenia husarskiego z XVII i początku XVIII wieku. Jego ozdobą jest aplika (plakieta) wykonana ze złoconego mosiądzu z cyfrą królewską (monogram) króla Augusta II Mocnego (AR), która przykuwa uwagę swoją okazałą wielkością. Policzki hełmu również zdobią apliki, ale z wyobrażeniami głów maszkaronów oraz jedną, większą, ośmiopłatkową i szeregiem mniejszych, sześciopłatkowych rozetek. Hełm wieńczy wysklepiona kopułka ze sterczynką wykonana z mosiężnej, złoconej blachy ozdobiona motywami roślinnymi w niskim reliefie. Z tyłu dzwonu zamocowano nakarczek, który składa się z pięciu folg z mosiężnymi, złoconymi rozetkami.

W części czołowej hełmu zamocowana jest złocona, fantazyjnie wycięta plakieta. W jej centrum widzimy owalny medalion z monogramem wiązanym AR (Augustus Rex) na ośmioramiennej gwieździe pod koroną królewską. Gwiazda otoczona jest panopliami utworzonymi z armatnich luf z wyciorami i bez nich, sztandarów i trąbek sygnałowych ulokowanych tuż przy koronie oraz u podstawy kompozycji, w jednym rzędzie, naprzemiennie ustawionymi kotłami bojowymi, kulami i beczkami na proch. Plakieta wykonana jest niezwykle starannie, z dbałością o szczegóły.

Szyszak został wykonany metodą mieszaną kucia i odlewania ze stali i mosiądzu złoconego ogniowo. Poszczególne elementy połączono za pomocą nitów i rzemieni. Waga szyszaka wynosi 1,9 kg, jego wysokość – 31 cm, średnica dzwonu – od 20,5 do 22 cm, grubość blachy waha się od 1 do 1,5 mm.

 

Napierśnik oficera gwardii polsko-saskiej z lat około 1725–1730

 

Zapewne napierśnik należał do wysokiego rangą oficera polsko-saskiej gwardii królewskiej. Noszony był bez naplecznika, mocowany na plecach za pomocą rzemieni (szelek) przewleczonych wierzchem przez wąskie, wzdłużne otwory na wysokości ramion, które zaciśnięto na widocznych po bokach prostokątnych klamrach. Napierśnik wykuto z jednej płyty. Jego cechą charakterystyczną jest dobrze widoczna ość (krawędź) biegnąca przez środek.

W centralnej części napierśnika znajduje się ażurowa aplika z pozłacanego brązu, z dobrze widoczną cyfrą Augusta II Mocnego (Augustus Rex) pod koroną królewską, flankowana przez mięsiste, wolutowo wywinięte liście akantu i wsparta na kształtnym fartuchu wyłożonym liściem oraz na dwóch kotłach. Po obu stronach królewskiego monogramu, podobnie jak na wcześniej omawianej aplikacji szyszaka, widzimy panoplia. Różnią się one bardziej wysmakowanym, jednocześnie starannym i drobiazgowym opracowaniem plastycznym poszczególnych elementów składowych, ale też skromną ich liczbą. Aplika stanowiła główną ozdobę napierśnika, będąc jednocześnie świadectwem zaszczytnej, wysokiej rangi oficera. Innymi dekoracjami, które zwracają uwagę są mosiężne, dekoracyjne nity o główkach w kształcie rozetek, które w liczbie 34, zostały równomiernie rozmieszczone wzdłuż opach, szyi i baskiny (wywinięta na zewnątrz dolna część kirysu). Napierśnik został wykonany ze stali, a ozdoby z mosiądzu złoconego ogniowo. Wszystkie elementy wykonano metodą mieszaną kucia i odlewania, a apliki przymocowano nitami. Waga napierśnika wynosi 5,6 kg, jego wysokość – 48 cm, szerokość – 35 cm, a grubość blachy waha się od 2 do 6,5 mm.

 

W ramach projektu przygotowaliśmy cykl bezpłatnych lekcji muzealnych i zajęć edukacyjnych realizowanych w terminie 5.09.-30.11. 2018r. Działania związane z edukacją

i prezentacją pozyskanej kolekcji będą prowadzone w każdym z oddziałów MZM  (Malbork, Kwidzyn, Sztum).

A. Dla dzieci w przedziale wiekowym  5-12 lat realizowane będą dwie oferty edukacyjne.

1. Gawęda o rycerzu - opowieści o tym jak wychowywano chłopca na rycerza, co robił gdy został rycerzem, jak wyglądało jego uzbrojenie, jak walczył w boju i jak wyglądały jego ulubione zajęcia w czasie pokoju. Lekcja prowadzona  będzie w oparciu o kopie   broni będące w dyspozycji Działu Edukacji  oraz kopie uzbrojenia (dwa szyszaki)  zakupione w ramach  projektu. Program, w zależności od zamówienia, może być poszerzony o działania plastyczne.

 

 2. Bawimy się w rycerzy – poznawanie kodeksu rycerskiego.

 Przybliżanie kultury rycerskiej w oparciu o średniowieczne kodeksy. Odniesienie rycerskich zachowań do czasów  współczesnych. Zaspokajanie poznawczej aktywności poprzez bezpośredni kontakt z wybranymi elementami   uzbrojenia ze szczególnym zwróceniem uwagi na zakupione eksponaty. Program , w zależności od zamówienia, może   być poszerzony o działania plastyczne  polegające na  wykonaniu"kartonowej armii".

 

B. Dla grup w wieku  (13-18 lat)

Dla tej grupy wiekowej  dedykowany będzie program zat. "Broń i uzbrojenie od średniowiecza do oświecenia – ewolucja  broni i uzbrojenia  w  Europie".

Omówione zostaną  różne rodzaje broni oraz uzbrojenia ochronnego, poszukiwane będą wpływy kultur Wschodu  i Zachodu w kształtowaniu się broni i uzbrojenia. Obalenie mitów i legend na przykładach kopii uzbrojenia i broni  będących w zasobach Działu Edukacji  oraz 2 kopii szyszaków zakupionych w ramach realizowanego projektu.

 Zajęcia będą prowadzone na  powstałej w ramach projektu  krótkoterminowej wystawie militariów , a od listopada  2018r. na wystawie oręża europejskiego w Muzeum Zamkowym w Malborku.

 

C. Odbiorcy dorośli (osoby w wieku produkcyjnym/aktywne zawodowo) oraz seniorzy (osoby w wieku emerytalnym/poprodukcyjnym /60+) 

 Dla dorosłych i seniorów dedykowana będzie prelekcja  dr. hab. Karola Polejowskiego (opiekuna Kolekcji  Militariów) zat. "Królowie Rzeczypospolitej z dynastii saskiej na zamku w  Malborku", przeprowadzona  w każdym z Oddziałów .

   

  

      

 

Rezerwacje lekcji i zajęć należy kierować pod adresy:

  j.justa@zamek.malbork.pl , tel. 55 647 09 83

 e.kasprzyk@zamek.malbork.pl, tel. 55 6476 09 84

KLAUZULA INFORMACYJNA


Na podstawie art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), publ. Dz. Urz. UE L Nr 119, s. 1 informujemy, iż:
  1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Muzeum Zamkowe w Malborku (ul. Starościńska 1, 82-200 Malbork) reprezentowane przez Dyrektora.
  2. W sprawach z zakresu ochrony danych osobowych mogą Państwo kontaktować się z Muzeum Zamkowym w Malborku pod adresem e-mail: inspektor@zamek.malbork.pl
  3. Dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy cywilnoprawnej.
  4. Dane osobowe będą przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji ww. celu z uwzględnieniem okresów przechowywania określonych w przepisach odrębnych, w tym przepisów archiwalnych.
  5. Podstawą prawną przetwarzania danych jest art. 6 ust. 1 lit. b) ww. rozporządzenia.
  6. Odbiorcami Pani/Pana danych będą podmioty, które na podstawie zawartych umów przetwarzają dane osobowe w imieniu Administratora.
    Osoba, której dane dotyczą ma prawo do:
    - dostępu do treści swoich danych oraz możliwości ich poprawiania, sprostowania, ograniczenia przetwarzania oraz do przenoszenia swoich danych, a także - w przypadkach przewidzianych prawem - prawo do usunięcia danych i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Państwa danych.
    - wniesienia skargi do organu nadzorczego w przypadku gdy przetwarzanie danych odbywa się z naruszeniem przepisów powyższego rozporządzenia tj. Prezesa Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa
Podanie danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy cywilnoprawnej. Osoba, której dane dotyczą jest zobowiązana do ich podania. Konsekwencją niepodania danych osobowych jest brak możliwości zawarcia umowy. Ponadto informujemy, iż w związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych nie podlega Pan/Pani decyzjom, które się opierają wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, w tym profilowaniu, o czym stanowi art. 22 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych.